Make a promise to live a lifetime in every heartbeat
Blog > Komentarze do wpisu
"Opowiadania indyjskie" K.Natwar-Singh 1/3

Tematy nowel są różnorodne – w pewnej mierze zależą od tego, z jakiej części Indii pochodzi autor. Sposób traktowania tych tematów wykazuje uderzające różnice. Niektórzy pisarze wychwalają tradycyjne cnoty, inni koncentrują się na problemie losu ludzkiego w starożytnym kraju, który usiłuje pogodzić się z wiekiem dwudziestym.
Różnią się stylem, wrażliwością, uświadomieniem społecznym, dorobkiem twórczym i rozmachem, ale ich głęboki humanizm jest źródłem jedności duchowej, cechy szczególnie indyjskiej.

Nowele te, razem wzięte, są znakomitym przykładem tradycji indyjskiej i dowodem, że pisarz indyjski, bez względu na to, czy pisze w języku hindi, tamilskim, bengalskim malajalam czy angielskim, tworzy w duchu tej tradycji. Bardzo często czyni to bezwiednie.

Rabindranath Tagore urodził się 7 maja 1861r., zmarł 7 sierpnia 1941r. W 1913r. przyznano mu Nagrodę Nobla w dziale literatury. W literackim i kulturalnym życiu współczesnych Indii Tagore jest postacią najbardziej znaną. Poeta, patriota, powieściopisarz, dramaturg, autor nowel, kompozytor, filozof, działacz oświatowy, malarz – człowiek ten odegrał wielką rolę w indyjskim odrodzeniu kulturalnym. Urodził się i wychował w rodzinie zamożne, o upodobaniach artystycznych. Ojciec i dziadek byli wybitnymi uczonymi i przywódcami ideologicznymi w Bengalu. Miał utalentowane rodzeństwo. Tagore był pisarzem płodnym, pierwszy wiersz napisał, zanim przekroczył dziesiąty rok życia, a pierwszą powieść, gdy miał lat dziewiętnaście. Najbardziej znanym dziełem jest tom wierszy pt. Gigandżali. Yeats powiedział o tej książce: „Całymi dniami nosiłem przy sobie rękopis tych tłumaczeń, czytając w pociągu, na górnym piętrze omnibusów i w restauracjach, a często musiałem go zamykać, aby jakiś obcy nie zauważył, jak bardzo jestem wzruszony.” Kabulczyk i Głodne kamienie powstały w języku bengalskim w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku.
Rabindranath Tagore: Kabulczyk (bengalski)
Opowieść ukazująca wyjątkową więź między dziewczynką o imieniu Mini a biednym Afgańczykiem, dla którego spotkania z małą przyjaciółką i drobne prezenty w postaci owoców są sposobem na zwalczenie ogromnej tęsknoty za córką, rodziną i ojczyzną.
Rabindranath Tagore: Głodne kamienie (bengalski)
Głodne kamienie to niedokończona historia Srijuta Takiego-a-Takiego, który zamieszkał w murach pałacu, gdzie szalały „niezliczone nieodwzajemnione namiętności i niezaspokojone tęsknoty i pożary dzikich płomiennych rozkoszy, gdzie przekleństwo owych cierpień miłosnych i zawiedzionych nadziei sprawiło, iż każdy jego kamień jest spragniony i głodny, i niby wygłodzona czarownica gotów połknąć każdego żywego mężczyznę, który się przypadkiem zbliży.”

Sarat Chandra Chatterji (1876-1938)  to bengalski powieściopisarz i nowelista. Urodził się w biednej rodzinie niedaleko Kalkuty; nie ukończył żadnej szkoły i zaczął pisać, gdy już dobiegał trzydziestki. Pierwsza opowieść Mandir (Świątynia) ukazała się w druku w 1907r. Potem już zdobył szturmem świat literacki Bengalu. Czytano go na całym subkontynencie, tłumaczono na wszystkie ważniejsze języki indyjskie. Wprawdzie popadł w konflikt z konserwatystami i ortodoksyjnymi krytykami i namiętnie atakował fałszywą moralność, ale pisał stylem bezpośrednim i prostym, nie silił się na wygłaszanie kazań. Sarat Chandra napisał dwanaście powieści i wiele nowel, w których malował obraz wsi bengalskiej, barwny i zarazem tragiczny. Popularność jego w latach dwudziestych i trzydziestych dwudziestego wieku równa była popularności Tagorego. Z kilku jego powieści zrobiono w Indiach filmy, które cieszyły się dużym powodzeniem.
Sarat Chandra Chatterji: Susza (bengalski)
Obraz śmierci zwierzęcia z powodu zbyt wielkiego przywiązania właściciela do niego, któremu zabrakło odwagi, aby rozstać się z ulubieńcem, a także z powodu braku współczucia innych ludzi, którzy nie okazali dobrego serca podczas klęski suszy.

C. Rajagopalachari (1878-1972) urodził się w południowym okręgu Salem, tysiąc mil na południe od Ddelhi. Rodzina jego należała wprawdzie do wysokiej kasty bramińskiej, ale była bardzo biedna. Uczęszczał do szkoły podstawowej i średiej w Bangalur, a w Madrasie ukończył prawo. „Nie kształciłem się za granicą. Byłem prawnikiem do 1900 do 1919r. Nigdy nie byłem pisarzem. Interesowałem się reformami społecznymi i wolnością Indii. Pisałem wtedy, gdy miałem na to ochotę, oczywiście tylko po to, by popierać te sprawy, a nie jako zawodowy czy poświęcający im się szczególnie autor.” W 1919r. Rajagopalachari przyłączył się do Ruchu Antykooperacyjnego Mahatmy Gandhiego i był kilkakrotnie aresztowany w latach 1921-1942. W 1937r. wybrano go premierem stanu Madras w ramach samorządu prowincjonalego, wprowadzonego przez Brytyjczyków przed drugą wojną światową. Po odzyskaniu niepodległości był gubernatorem Bengalu, a od czerwca 1948r. do stycznia 1950r. Generalnym Gubernatorem Indii. W latach 1950-1951 był ministrem spraw wewnętrznych Indii, w 1952-1954 premierem Madrasu. Był też przywódcą stronnictwa Swatantra (Wolność). W 1962r. przybył do Stanów Zjednoczonych jako członek Gandhijskiej Delegacji Pokojowej, aby omówić z prezydentem Kennedym sprawę zakazu prób atomowych. Opublikował m.in. Fatalny wóz i inne opowiadania, Wyjście, Marcus Aurelius oraz Ramajanę i Mahabharatę (po angielsku i tamilsku).
C. Rajagopalachari: Ardhanari (tamilski)
Historia młodego i zdolnego Ardhanariego – niedotkalnego, która udowadnia, że trudno wuwolnic się od zgubnego w skutkach przywiązania do tradycji przestrzegania podziału kastowego.

Prema Chanda (1880-1936)  uważa się za największego powieściopisarza i nowelistę w języku hindi. Urodził się w skromnej mieszczańskiej rodzinie w północnych Indiach. Dhanpat Rai Srivastava (tak brzmiało jego prawdziwe nazwisko) był wytworem kultury indo-perskiej, wyrósł zaś w otoczeniu, w którym w równej mierze posługiwano się językiem hindi i urdu. W ciągu 56 lat życia napisał dziesięć powieści i około 250 nowel. Wcześniejsze utwory pisał w urdu, ale w 1914 roku przerzucił się na język hindi. W dzieciństwie i młodości doświadczył wielkiej biedy i tragedii osobistej. Oboje rodzice zmarli, zanim skończył 20 lat, jego młoda żona również. Pracował na różnych niskich stanowiskach w służbie państwowej, kiedy zaś pierwszy zbiór nowel pt. Soze-watan został zakazany w 1907r. ze względu na nacjonalistyczne zabarwienie, zaczął pisać pod pseudonimem Prem Chand. Tołstoj i Gandhi byli jego literackimi i duchowymi przewodnikami. Nie bez znaczenia była również twórczość Wiktora Hugo i Romain Rollanda. Marks i Freud wywierali wówczas wielki wpływ na intelektualistów indyjskich, uległ mu także Prem Chand, nie wierzył jednak w metody rewolucyjne, toteż bardziej pociągały go nauki Gandhiego. W 1920r., kiedy Gandhi rozpoczął swoją kampanię „odmowy współdziałania”, skierowaną przeciwko Brytyjczykom, Prem Chand zrezygnował z posady i cały swój czas poświęcił pisarstwu. Prem Chand znał wieś indyjską z pierwszej ręki, odmalował życie chłopów zadziwiająco wiernie, z wielkim zrozumieniem i współczuciem. Był to twórczy artysta, niesłychanie pracowity i dokładny. Głęboko przejmował się losem swoich rodaków pod obcym panowaniem, a swój protest wyrażał w znakomitej prozie, pozbawionej wszakże goryczy. Umarł w 1936r. Przez całe życie prześladowały go chroniczne kłopoty finansowe i słabe zdrowie. Sława i uznanie przyszły dopiero po śmierci. Kilka miesięcy przed tym ukazała się jego najbardziej znana i najambitniejsza powieść Godan. Przetłumaczył również na hindi Powrót do Matuzalema Shawa, nowele Tołstoja i Thais Anatola France’a. Całun jest znakomicie zbudowaną nowelą. Czytając ją, zagląda się w ciemne zakątki ludzkiego umysłu i staje przed sprawami życia, na które nie ma odpowiedzi po tej stornie grobu. Somerset Maugham powiedział kiedyś: „Pieniądz jest szóstym zmysłem, który pozwala cieszyć się tamtymi pięcioma.” Brak pieniędzy może sprawić, że człowiek zachowa się jak zwierzę. Nagi realizm Całunu jest przerażający, a przecież cechuje go oszczędność słów i brak sentymentalizmu, które stawiają Prema Chanda w rzędzie największych mistrzów noweli indyjskiej.
Prem Chand: Całun (hindi)
Całun to jedyna nowa rzecz, jakiej potrzebuje zmarły i jaka mu się należy nawet gdy za życia nie miał łacha, żeby się okryć. Zwyczaj praktykowany także przez najbiedniejszych z ludu, którzy potrafią okazać miłość i oddanie zmarłej osobie. I tylko przez takich, bo przkład Ghisu i Madhawa pokazuje, ze nie każdy wie, co to szacunek dla tych, którzy odeszli.
Prem Chand: Wymówienie (hindi)
Portret kancelisty, urzędnika indyjskiego w czasach panowania Brytyjczyków. Fateh Czand to człowiek dobry i uczynny, któremu nie wiedzie się w życiu najlepiej , ponieważ wszyscy go wykorzystują, a on znosi to z wielką cierpliwością do czasu...

Źródło: Opowiadania indyjskie K.Natwar-Singh, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1973.

niedziela, 01 sierpnia 2010, pheobe6

Polecane wpisy

  • „Hotel Marigold” Deborah Moggach

    Czy w jesieni życia można zacząć wszystko od nowa? Odważyć się całkowicie zmienić sposób bycia? Czy warto? Na te poważne egzystencjalne pytania w lekki, zabawny

  • Shilip Somaya Gowda "Sekretna córka"

    W małej indyjskiej wiosce Kavita wydaje na świat córeczkę. Jednak w kulturze preferującej synów jedynym sposobem na uratowanie nowo narodzonej dziewczynki jest

  • Salman Rushdie "Joseph Anton. Autobiografia"

    14 lutego 1989 roku, w dzień świętego Walentego, do Salmana Rushdiego zadzwoniła dziennikarka BBC z wiadomością, że autor został "skazany na śmierć" p